Trứng Việt tìm đường “mở cửa” thị trường thế giới

(Thế Giới Gia Cầm) – Từ một thực phẩm quen thuộc trong mỗi gia đình, quả trứng đang ngày càng khẳng định vai trò trong dinh dưỡng toàn cầu và trở thành một ngành hàng có giá trị kinh tế. Với Việt Nam, khi sản lượng trứng liên tục tăng và thị trường trong nước có những thời điểm dư cung, xuất khẩu đang được xem là một hướng đi quan trọng để mở rộng đầu ra, nâng giá trị sản phẩm và đưa ngành trứng Việt Nam tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng quốc tế.

Hơn 20 tỷ quả trứng mỗi năm

Ngành trứng Việt Nam đang có quy mô ngày càng lớn. Theo các số liệu được công bố, năm 2024, sản lượng trứng gia cầm của Việt Nam đã vượt 20 tỷ quả, đưa Việt Nam trở thành một trong những quốc gia có ngành sản xuất trứng lớn trong khu vực ASEAN. Đà tăng trưởng tiếp tục được duy trì trong năm 2026. 6 tháng đầu năm 2026, sản lượng trứng gia cầm cả nước đạt khoảng 10,8 tỷ quả, tăng khoảng 2,6% so với cùng kỳ năm trước.

6 tháng đầu năm 2026, sản lượng trứng gia cầm nước ta đạt khoảng 10,8 tỷ quả. Ảnh: ST

Quy mô sản xuất lớn tạo ra một lợi thế cho Việt Nam khi tham gia thị trường quốc tế. Tuy nhiên, sản lượng lớn cũng đặt ra yêu cầu phải phát triển thị trường tương xứng. Thực tế, thị trường nội địa vẫn là nơi tiêu thụ chủ yếu. Theo thống kê cho thấy mức tiêu thụ trứng của người Việt đã tăng đáng kể trong những năm gần đây. Theo báo cáo được công bố năm 2025, mức tiêu thụ trứng bình quân của Việt Nam đạt khoảng 185 quả/người/năm trong năm 2024; một nguồn khác dẫn số liệu tiêu thụ khoảng 212 quả/người/năm trong năm gần nhất. Sự khác biệt xuất phát từ phương pháp tính và phạm vi sản phẩm được thống kê.

Dù sử dụng cách tính nào, xu hướng chung đều cho thấy nhu cầu trứng của người Việt đang tăng. Song so với một số quốc gia có văn hóa tiêu dùng trứng cao, dư địa thị trường vẫn còn lớn.

Thế giới tiêu thụ trứng ở mức nào?

Trứng là thực phẩm phổ biến trên toàn cầu, song mức tiêu thụ giữa các quốc gia có sự khác biệt đáng kể. Theo báo cáo Global Egg Industry Outlook 2025 của Rabobank, số liệu năm 2024 cho thấy, Mexico đạt khoảng 400 quả/người/năm, Colombia 343 quả, Nhật Bản 326 quả, Argentina và Indonesia khoảng 323 quả, Hàn Quốc 292 quả, Trung Quốc 291 quả. Mỹ và Brazil cùng khoảng 269 – 270 quả. Australia cũng là một thị trường có mức tiêu thụ trứng cao, đạt khoảng 259 quả/người/năm trong năm tài chính 2024 – 2025.

Những con số này cho thấy quả trứng có thị trường tiêu dùng rất rộng. Tuy nhiên, không phải toàn bộ trứng được sản xuất đều tham gia thương mại quốc tế. FAO cho biết, chỉ khoảng 3% sản lượng trứng toàn cầu được xuất khẩu và nhập khẩu, phần lớn sản lượng được tiêu thụ tại chính quốc gia sản xuất.

Đây vừa là thách thức, vừa là cơ hội. Thách thức nằm ở việc trứng là sản phẩm tương đối nhạy cảm với vận chuyển, bảo quản và an toàn thực phẩm. Nhưng cơ hội nằm ở chỗ những sản phẩm trứng được chế biến sâu, kéo dài thời hạn sử dụng và đáp ứng yêu cầu từng thị trường có thể mở rộng phạm vi thương mại đáng kể.

Trứng Việt đã đi những thị trường nào?

Việt Nam không phải là “người mới” trên bản đồ xuất khẩu trứng.

Theo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, các sản phẩm trứng gia cầm của Việt Nam đã được xuất khẩu sang Singapore, Nhật Bản, Đài Loan (Trung Quốc), Hàn Quốc, Campuchia, Myanmar, Lào, Mông Cổ và Australia. Một số sản phẩm trứng và sản phẩm chế biến từ trứng cũng đã tiếp cận các thị trường như Hồng Kông (Trung Quốc) và một số thị trường châu Á khác.

Đáng chú ý, trong năm 2025, Singapore chính thức chấp thuận nhập khẩu một số sản phẩm trứng của Việt Nam. Đây là một bước tiến đáng kể bởi Singapore áp dụng hệ thống kiểm soát an toàn thực phẩm và truy xuất nguồn gốc rất chặt chẽ.

Đối với thị trường Nhật Bản, ngày 18/6/2026, Công ty CP Thực phẩm Vĩnh Thành Đạt, thương hiệu VFood, đã xuất khẩu container đầu tiên gồm 172.000 quả trứng gia cầm ăn liền sang Nhật Bản. Đây là kết quả của gần hai năm hợp tác, nghiên cứu và hoàn thiện sản phẩm cùng đối tác Nhật Bản.

Theo thông tin từ cơ quan quản lý, trong 6 tháng đầu năm 2026, Việt Nam ước xuất khẩu khoảng 38 – 42 triệu quả trứng gia cầm, gồm trứng tươi, trứng muối, trứng bắc thảo và trứng chế biến ăn liền. Con số này vẫn còn khá khiêm tốn so với tổng sản lượng hơn 10,8 tỷ quả trong cùng kỳ. Điều đó cho thấy dư địa để trứng Việt Nam mở rộng xuất khẩu còn rất lớn.

Không chỉ có trứng tươi

Một trong những hướng quan trọng để trứng Việt Nam đi xa hơn là phát triển các sản phẩm chế biến. Nếu trứng tươi có hạn chế về thời gian bảo quản, vận chuyển và yêu cầu kiểm soát nhiệt độ thì trứng luộc ăn liền, trứng muối, trứng bắc thảo, trứng tiệt trùng, trứng lỏng hoặc bột trứng có thể tạo thêm giá trị gia tăng và mở rộng thị trường.

Trường hợp xuất khẩu trứng ăn liền sang Nhật Bản cho thấy hướng đi này đang được doanh nghiệp Việt Nam thử nghiệm thành công bước đầu. Trong khi đó, Singapore đã mở cửa đối với một số sản phẩm trứng và sản phẩm trứng gia cầm chế biến của Việt Nam.

Như vậy, bài toán xuất khẩu không nhất thiết phải bắt đầu bằng việc đưa thật nhiều trứng tươi ra nước ngoài. Giá trị có thể nằm ở khả năng chế biến, bảo quản và tạo ra sản phẩm phù hợp với nhu cầu của từng thị trường.

Muốn xuất khẩu, phải chuẩn hóa từ trang trại

Để một quả trứng có thể xuất khẩu, tiêu chuẩn không bắt đầu từ nhà máy mà bắt đầu từ trang trại. Trước hết là kiểm soát dịch bệnh, đặc biệt là cúm gia cầm. Đây là một trong những điều kiện quan trọng đối với thương mại quốc tế sản phẩm gia cầm. Tiếp đó là kiểm soát an toàn thực phẩm, trong đó có các chỉ tiêu vi sinh như Salmonella, dư lượng thuốc thú y, chất cấm và các yếu tố gây mất an toàn thực phẩm.

Bên cạnh đó là yêu cầu về:

• Nguồn gốc đàn gà và trang trại sản xuất;
• Quy trình chăn nuôi và an toàn sinh học;
• Kiểm soát thức ăn, nước uống và thuốc thú y;
• Kiểm soát chất lượng trứng sau thu hoạch;
• Phân loại, làm sạch và bảo quản;
• Điều kiện cơ sở chế biến, đóng gói;
• Hệ thống truy xuất nguồn gốc;
• Kiểm soát nhiệt độ trong quá trình vận chuyển;
• Nhãn hàng hóa và yêu cầu về bao bì;
• Giấy chứng nhận kiểm dịch và chứng nhận y tế theo quy định của nước nhập khẩu.

Theo các chuyên gia, từ các yêu cầu này cho thấy muốn xuất khẩu trứng, doanh nghiệp không thể chỉ kiểm soát chất lượng ở khâu cuối cùng. Toàn bộ chuỗi sản xuất phải được kiểm soát.

Từ “trứng Việt” đến thương hiệu trứng Việt

Thách thức lớn nhất của ngành trứng Việt Nam hiện nay không hẳn là thiếu sản lượng. Ngược lại, Việt Nam đang có năng lực sản xuất ngày càng lớn. Vấn đề là làm thế nào để biến sản lượng đó thành giá trị.

Với hơn 20 tỷ quả/năm, Việt Nam có nền tảng để xây dựng ngành trứng quy mô lớn. Nhưng để tiến xa hơn, ngành cần chuyển từ tư duy “bán được trứng” sang “xây dựng sản phẩm trứng có thương hiệu, tiêu chuẩn và thị trường”.

Điều này đòi hỏi sự liên kết chặt chẽ giữa doanh nghiệp và người chăn nuôi. Trang trại cần sản xuất theo tiêu chuẩn mà thị trường yêu cầu; doanh nghiệp cần có năng lực thu mua, phân loại, chế biến, bảo quản và xuất khẩu; cơ quan quản lý cần hỗ trợ đàm phán mở cửa thị trường, kiểm dịch và cập nhật các hàng rào kỹ thuật. Đặc biệt, việc xây dựng chuỗi trứng an toàn có truy xuất nguồn gốc sẽ là nền tảng để Việt Nam tiếp cận các thị trường khó tính hơn.

Ngày Trứng Thế giới  – góc nhìn mới từ quả trứng

Ngày Trứng Thế giới được hình thành từ năm 1996 tại Vienna và được tổ chức vào thứ Sáu thứ hai của tháng 10 hằng năm. Năm 2026, Ngày Trứng Thế giới diễn ra vào 9/10, đánh dấu 30 năm hoạt động tôn vinh giá trị của quả trứng trên toàn cầu.

Nếu trước đây Ngày Trứng Thế giới chủ yếu nhấn mạnh đến dinh dưỡng và giá trị của trứng đối với sức khỏe, thì với ngành chăn nuôi, đây cũng là dịp để nhìn rộng hơn về chuỗi giá trị của ngành trứng.

Từ một quả trứng trong bữa sáng của mỗi gia đình đến một container hàng xuất khẩu, phía sau đó là giống, thức ăn, thú y, an toàn sinh học, công nghệ chăn nuôi, chế biến, bao bì, logistics, truy xuất nguồn gốc và thương hiệu.

Và Ngày Trứng Thế giới 2026 có thể được xem là một thời điểm thích hợp để ngành trứng Việt Nam nhìn xa hơn: không chỉ sản xuất nhiều hơn, mà phải sản xuất tốt hơn, chế biến sâu hơn, xây dựng thương hiệu mạnh hơn và chinh phục nhiều thị trường hơn.

Bởi, khi một quả trứng Việt Nam có thể đáp ứng được yêu cầu của Nhật Bản – một trong những thị trường có tiêu chuẩn cao – thì đó không chỉ là câu chuyện của một doanh nghiệp. Đó còn là tín hiệu cho thấy năng lực sản xuất trứng của Việt Nam đang từng bước chuyển từ “đủ cho thị trường trong nước” sang “đủ sức cạnh tranh trên thị trường quốc tế”.

Ngọc Ánh